De vraag “Mag ik begraven worden in mijn eigen achtertuin?” wordt vaker gesteld dan je misschien verwacht. Het idee spreekt tot de verbeelding: een vertrouwde plek, dichtbij huis, waar herinneringen al aanwezig zijn en waar je altijd “thuis” zou blijven. In de praktijk blijkt het antwoord echter duidelijker – en strenger – dan veel mensen hopen.
Begraven in de achtertuin: wat zegt de wet?
In Nederland is begraven alleen toegestaan op officieel aangewezen begraafplaatsen. Een particuliere achtertuin valt daar niet onder. Dat geldt ook wanneer je eigenaar bent van de grond, een groot perceel hebt of je wens expliciet hebt vastgelegd. De wet maakt hierin geen uitzonderingen.
De redenen daarvoor zijn niet willekeurig. Ze hebben te maken met hygiëne en volksgezondheid, bescherming van grondwater en bodem, maar ook met de rechten van toekomstige eigenaren van de grond. Zelfs op het platteland of op monumentale erven gelden dezelfde regels. Het klinkt misschien hard, maar de wet is op dit punt consequent.
Teleurstelling ombuigen naar mogelijkheden
Dat iets niet mag, betekent niet dat er geen ruimte is voor een persoonlijk afscheid. De wens achter een uitvaart in de achtertuin gaat zelden over de grond zelf. Het gaat over nabijheid, intimiteit en het gevoel van eigen regie. En precies daar liggen wél mogelijkheden.
Zo kan de afscheidsbijeenkomst – het moment waarop familie en vrienden samenkomen – vaak wél in de eigen tuin plaatsvinden. Denk aan een kleine, besloten ceremonie, met stoelen in een halve cirkel, muziek die past bij wie iemand was, persoonlijke woorden en een rustige sfeer. Voor veel families voelt dit juist intiemer dan een aula of kerk.
Het lichaam kan vooraf thuis worden opgebaard, waarna de ceremonie in de tuin plaatsvindt en de daadwerkelijke begrafenis of crematie later op een toegestane locatie. Zo blijft de essentie van de wens behouden: afscheid nemen op een plek die vertrouwd voelt.
Alternatieven voor begraven in de tuin
Wanneer de wens vooral draait om een blijvende plek dichtbij huis, zijn er verschillende alternatieven die vaak goed aansluiten.
1. Natuurbegraven
Op een natuurbegraafplaats rust iemand midden in de natuur, zonder grafsteen of strakke paden. De plek blijft eeuwigdurend bestaan en gaat op in het landschap. Voor veel mensen voelt dit als een natuurlijk en rustig alternatief voor “thuis blijven”, zonder juridische beperkingen.
2. Crematie met een urn in de tuin
Na crematie is het in veel gevallen toegestaan om een urn in de eigen tuin te plaatsen of de as daar te bewaren. Dit kan in een speciaal urnenmonument, onder een boom of op een plek die betekenisvol is voor de familie. De tuin wordt zo alsnog een plek van herinnering, zonder in strijd te zijn met de wet.
3. Symbolische herdenkingsplek
Sommige families kiezen voor een gedenkplek in de tuin: een bankje, een boom, een kunstobject of een klein monument. Niet als graf, maar als tastbare herinnering. Het biedt een vaste plek om even stil te staan, zonder juridische consequenties.
Klein en persoonlijk is niet minder waardevol
Er bestaat soms het idee dat een afscheid groots moet zijn om betekenisvol te zijn. Maar betekenis zit zelden in omvang. Het zit in aandacht, in woorden die kloppen en in een setting die rust geeft. Het hoeft niet groots te zijn als de Taj Mahal om diep te raken. Het mag klein zijn, zolang het maar oprecht voelt.
Juist een ceremonie in de achtertuin – ook al is het “alleen” het afscheid en niet de begrafenis zelf – kan een enorme impact hebben. De informele setting verlaagt de drempel om te spreken, te huilen of stil te zijn. Het maakt ruimte voor echte momenten.
Samen kijken naar wat past
Bij Vrouwen van Sereen zien we dagelijks dat wensen rondom afscheid vaak beginnen met een idee dat juridisch niet kan, maar emotioneel heel begrijpelijk is. Onze rol is niet om die wens af te wijzen, maar om te onderzoeken wat erachter zit – en hoe we die kern kunnen vertalen naar iets dat wél mogelijk is.
Dat kan betekenen: een ceremonie in de tuin, een natuurbegraving, een urn thuis of een combinatie van meerdere vormen. Elk afscheid is maatwerk. En juist in de beperking ontstaat soms een vorm die beter past dan het oorspronkelijke idee.
Tot slot
Begraven in de eigen achtertuin is in Nederland niet toegestaan. Dat is een feit. Maar afscheid nemen in de achtertuin, in een intieme en persoonlijke setting, kan vaak wel. En voor veel families blijkt dat uiteindelijk waar het echt om ging.
Wil je weten wat in jouw situatie mogelijk is, of samen rustig verkennen welke vorm het beste aansluit bij jouw wensen? Neem dan vrijblijvend contact op. We denken met je mee – zonder haast, zonder standaardoplossingen, maar met aandacht voor wat voor jou betekenisvol is.